📷 ფოტო: gowell.ge (ორიგინალი წყარო)
2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტებიდან 25 წლის შემდეგ აშშ იწყებს მასშტაბურ კვლევას, რომელიც შეისწავლის World Trade Center-ის კატასტროფის გარემო ზემოქმედების გრძელვადიან შედეგებს ბავშვთა ჯანმრთელობაზე.
ოქტომბერი 2026
2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტებიდან 25 წლის შემდეგ შეერთებული შტატები ემზადება მასშტაბური კვლევითი პროგრამისთვის, რომელიც 9/11-ის ბავშვების ჯანმრთელობაზე მოხდენილ გრძელვადიან ზემოქმედებას შეისწავლის. კვლევა მოიცავს მათ, ვინც კატასტროფის დროს დედის საშვილოსნოში იმყოფებოდა, ან ბავშვობაში, მოზარდობასა და ახალგაზრდა ასაკში მიიღო გარემოს მავნე ზემოქმედება. GoWell-ის ინფორმაციით, ნიუ-იორკის მონაცემებით, ტერაქტის დღეს ქვემო მანჰეტენში დაახლოებით 25 000 ბავშვი ცხოვრობდა ან სკოლაში სწავლობდა.
მთავარი
- აშშ იწყებს კვლევას 9/11-ის ტერაქტის გარემოს მავნე ზემოქმედების გრძელვადიური შედეგების შესახებ ბავშვებზე.
- კვლევა შეეხება მათ, ვინც World Trade Center-ის კატასტროფის დროს დედის საშვილოსნოში ან ბავშვობაში იყო.
- ნიუ-იორკის მონაცემებით, ტერაქტის დღეს ქვემო მანჰეტენში დაახლოებით 25 000 ბავშვი ცხოვრობდა ან სწავლობდა.
ორი ათწლეული მოგვიანებით — კვლევა, რომელსაც დიდი ხანია ელოდებოდნენ
World Trade Center-ის ტოტალური განადგურება ათასობით ტონა ნამსხვრევს, ქიმიკატს, ასბესტს და სხვა საშიშ ნივთიერებებს ახვეტდა ჰაერში. ქვემო მანჰეტენის მაცხოვრებლები და სკოლების მოსწავლეები ამ დაბინძურებულ გარემოში იყვნენ ჩაფლულნი — ხშირ შემთხვევაში, გაფრთხილების გარეშე. სამედიცინო სფეროს სპეციალისტები წლების განმავლობაში მიუთითებდნენ, რომ ამ ზემოქმედების გრძელვადიანი შედეგები ჯერ სრულად შეუფასებელი იყო.
განსაკუთრებით მოწყვლადი იყო ის ბავშვები, რომლებიც ტერაქტის დღეს დედის საშვილოსნოში იმყოფებოდნენ. პრენატალური ზემოქმედება გარემოს ტოქსინებზე შეიძლება სრულიად განსხვავებული გამოვლინებებით შეგვხვდეს — სუნთქვის, ნევროლოგიური თუ განვითარების სხვა პრობლემების სახით. სწორედ ამ კითხვებს უნდა უპასუხოს დაგეგმილმა კვლევამ.
ჯანმო (WHO)-ს სტანდარტების თანახმად, გარემოს დამაბინძურებლების ზემოქმედება ბავშვებზე გაცილებით მძიმეა, ვიდრე მოზრდილებზე — ბავშვის ორგანიზმი ფიზიოლოგიური განვითარების გამო მნიშვნელოვნად უფრო მგრძნობიარეა გარე ქიმიური ფაქტორების მიმართ.
ვინ არიან კვლევის ფოკუსში მყოფი ადამიანები
GoWell-ის ინფორმაციით, კვლევითი პროგრამა მოიცავს ადამიანთა რამდენიმე კატეგორიას. პირველ ჯგუფს წარმოადგენენ ის პირები, რომელთა დედები 2001 წლის 11 სექტემბრისთვის ქვემო მანჰეტენში ცხოვრობდნენ ან მუშაობდნენ და ორსულობის პერიოდში იმყოფებოდნენ. მეორე ჯგუფს შეადგენენ ის ბავშვები, რომლებიც ტერაქტის დროს ქვემო მანჰეტენში ცხოვრობდნენ ან სწავლობდნენ.
ასაკის თვალსაზრისით, კვლევა სამ ეტაპს ფარავს: ბავშვობა, მოზარდობა და ახალგაზრდა ასაკი. ეს სამი ეტაპი განსხვავებულ ბიოლოგიურ მოწყვლადობასთან ასოცირდება — ბავშვის ორგანიზმი სხვადასხვა ასაკში სხვადასხვა სახის გარემო ზემოქმედებაზე განსხვავებულად რეაგირებს. ამ პოპულაციების ყოვლისმომცველი კვლევა, სამედიცინო სფეროს ექსპერტების შეფასებით, სერიოზული გამოწვევაა ეპიდემიოლოგიური კვლევის მეთოდოლოგიისთვის.
მნიშვნელოვანია, რომ ასეთი კვლევები ე.წ. „კოჰორტული” — გრძელვადიანი — მეთოდით ტარდება. ეს ნიშნავს, რომ ადამიანთა ჯგუფი წლების, ზოგჯერ კი ათწლეულების განმავლობაში ექვემდებარება სამედიცინო მეთვალყურეობას. საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოებაში ასეთი პროგრამები ყველაზე სანდო მონაცემებს იძლევა გარემოს ჯანმრთელობაზე გავლენის შეფასების კუთხით.
25 წელი — და კვლევა ახლა იწყება
ბუნებრივი კითხვაა: რატომ ორი ათეული წლის შემდეგ? ეპიდემიოლოგები ახსნიან, რომ ზოგიერთი დაავადება ან სამედიცინო მდგომარეობა, რომელიც ბავშვობის ასაკში ზემოქმედებასთანაა დაკავშირებული, სრულწლოვანებაში ვლინდება. ბევრი „WTC-ის ბავშვი” დღეს 20-30 წლის ახალგაზრდაა — ზუსტად ის ასაკი, რომელშიც ქრონიკული დაავადებები პირველად ავლენს თავს.
ამ კვლევის შედეგები, GoWell-ის ინფორმაციით, პირდაპირ გავლენას მოახდენს სამომავლო სამედიცინო პოლიტიკაზე — განსაკუთრებით სამოქალაქო კატასტროფების შემდეგ პოპულაციათა ჯანმრთელობის მეთვალყურეობის პროტოკოლებზე. ეს ასევე ფასდაუდებელ ინფორმაციას მოგვაწვდის ეკოლოგიური კატასტროფების ბავშვებზე გავლენის გასაგებად — ინფორმაციას, რომელიც ქვეყნების ჯანდაცვის სისტემებს მომავალი კრიზისებისთვის მოემსახურება.
ნიუ-იორკის მონაცემებით, 2001 წლის 11 სექტემბერს ქვემო მანჰეტენში დაახლოებით 25 000 ბავშვი ცხოვრობდა ან სკოლაში სწავლობდა.
— GoWell, ორიგინალი პუბლიკაცია
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რატომ ხდება ეს კვლევა სწორედ ახლა — 25 წლის შემდეგ?
მრავალი დაავადება, რომელიც ბავშვობაში მიღებულ ეკოლოგიურ ზემოქმედებასთანაა დაკავშირებული, სრულწლოვანებაში ვლინდება. 9/11-ის ბავშვთა უმეტესობა დღეს 20-30 წლის ახალგაზრდაა — ზუსტად ის ასაკობრივი ჯგუფი, რომელშიც ქრონიკული დაავადებები პირველად ავლენს თავს და სამეცნიერო დოკუმენტაცია ყველაზე ღირებულია.
ვინ შედის ამ კვლევის სამიზნე ჯგუფში?
GoWell-ის ინფორმაციით, კვლევა მოიცავს პირებს, რომლებიც 2001 წლის 11 სექტემბერს დედის საშვილოსნოში იმყოფებოდნენ, ასევე მათ, ვინც ბავშვობაში, მოზარდობასა და ახალგაზრდა ასაკში ქვემო მანჰეტენის დაბინძურებულ გარემოში ცხოვრობდა ან სწავლობდა.
რა პრაქტიკული მნიშვნელობა ექნება ამ კვლევას?
სამედიცინო ექსპერტების შეფასებით, კვლევის შედეგები სამომავლოდ ეკოლოგიური და სამოქალაქო კატასტროფების შემდეგ ბავშვთა ჯანდაცვის პოლიტიკის ჩამოყალიბებაში გამოყენებული იქნება. ეს ფასდაუდებელი გამოცდილება მსოფლიო სამეცნიერო საზოგადოებისთვის, მათ შორის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციისთვის, ერთ-ერთი ყველაზე სრულყოფილი რეალური მონაცემების ბაზა გახდება.
9/11-ის ტრაგედია ოცდახუთი წლის წინ მოხდა, თუმცა მისი ხილული და უხილავი კვალი კვლავ ცოცხალია ათასობით ადამიანის ყოველდღიურობაში. ეს კვლევა მხოლოდ სამეცნიერო პროექტი არ არის — ეს არის პასუხის ძიება კითხვაზე, რომელიც ათასობით ოჯახს ათწლეულების განმავლობაში ტანჯავდა: რა გაუკეთა ამ დღემ ჩვენს შვილებს? პასუხი, რაც არ უნდა იყოს, სამეცნიერო და ჰუმანური მნიშვნელობით გასცდება ამერიკის საზღვრებს.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 12 სექტემბერი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
