საქართველოს საფონდო ბირჟის 2024 წლის შედეგები და 2025 წლის პერსპექტივები აჩვენებს, რომ ქვეყნის კაპიტალის ბაზრის განვითარება კვლავ სერიოზულ გამოწვევებს აწყდება. მცირე ბიზნესისა და სტარტაპების მფლობელებისთვის ეს ნიშნავს, რომ ინვესტიციების მოზიდვა ბირჟის საშუალებით ჯერ კიდევ შეზღუდულია.
2024 წლის ძირითადი მაჩვენებლები საფონდო ბირჟაზე
2024 წელს ვაჭრობის საერთო მოცულობამ დაახლოებით 357,000 ლარი შეადგინა, სულ 42 გარიგებით. ყველაზე აქტიური კომპანიები იყვნენ ლიბერთი ბანკი, საქართველოს ბანკი და თელასი.
2025 წლის დასაწყისი
2025 წლის დასაწყისისთვის ბირჟაზე ჯერ არცერთი გარიგება არ განხორციელებულა. ეს მიუთითებს, რომ ბირჟის აქტივობა კვლავ მინიმალურ დონეზეა.
ბირჟის მნიშვნელობა წარსულში
2005 წელს ვაჭრობის მოცულობამ მაქსიმალურ ნიშნულს მიაღწია და დაახლოებით 62 მილიონ ლარს შეადგენდა. 2000-იანი წლები ბირჟისთვის განვითარების პიკი იყო, რასაც ხელი შეუწყო პრივატიზაციის პროცესმა.
რატომ არის ბირჟის აქტივობა დაბალი?
ქართულ კომპანიებს ხშირად არ აქვთ საჯარო ინვესტიციებისთვის საჭირო გამჭვირვალობა და რისკების მართვის გამოცდილება. ამასთან, ინვესტორების ინტერესი ეკონომიკურ სიახლეებზე საკმაოდ დაბალია.
როგორ აისახება ეს მცირე ბიზნესზე?
მცირე ბიზნესისთვის ეს ნიშნავს, რომ კაპიტალის მოზიდვა ბირჟის მეშვეობით პრაქტიკულად შეუძლებელია. სტარტაპები იძულებულნი არიან ალტერნატიული დაფინანსების გზები მოძებნონ, მათ შორის ჯანდაცვის სტარტაპების მსგავსი ნიშური მიმართულებები.
რა განსხვავებაა საქართველოსა და სხვა ქვეყნების ბირჟებს შორის?
საქართველოს მოსახლეობისთვის ასეთი დაბალი აქტივობა ნიშნავს, რომ კაპიტალის ბაზარი ვერ ემსახურება ეკონომიკურ განვითარებას. სხვა რეგიონის ქვეყნებში ბირჟები ბიზნესის განვითარების მნიშვნელოვან პლატფორმებს წარმოადგენენ.
რეკომენდაციები მეწარმეებისთვის
მეწარმეებმა ბირჟის ნაცვლად უნდა განიხილონ კერძო ინვესტორები, საერთაშორისო გრანტები ან მცირე ბიზნესის დაფინანსების სხვა მექანიზმები. ასევე, საჭიროა ალტერნატიული ფინანსირების ინსტრუმენტების შესწავლა.
საქართველოს საფონდო ბირჟის ამჟამინდელი მდგომარეობა მიუთითებს, რომ მეწარმეებმა ყურადღება უნდა გაამახვილონ ალტერნატიულ დაფინანსების მეთოდებზე, ვიდრე ბირჟის აქტივობის ზრდას დაელოდონ.
— საერთაშორისო კვლევები
წყარო: shenistartup.ge — სარედაქციო მასალა
