📷 ფოტო: shenidasveneba.ge (ორიგინალი წყარო)
ხიხანის ციხე ხულოს მუნიციპალიტეტში ზღვის დონიდან 2236 მეტრზე მდებარეობს და აჭარის ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემონახული შუასაუკუნეების ციხეა. მისი მშენებლობა X-XIII საუკუნეებს მიეწერება.
შენი სტარტაპი ავტორი: შენი სტარტაპი — სარედაქციო ჯგუფი · 31 ივლისი 2026
ხიხანის ციხე აჭარაში — კონკრეტულად ხულოს მუნიციპალიტეტში, მდინარე სხალთის სათავეებთან — ზღვის დონიდან 2236 მეტრის სიმაღლეზე, მაღალ ციცაბო კლდის წვერზე მდებარეობს. შენი დასვენების ინფორმაციით, ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემონახული და ამავდროულად ყველაზე რთულად მისასვლელი ციხე-სიმაგრე მთელ აჭარაში. სწორედ ამ თვისებების გამო ის პირველ რიგში მოლაშქრეებს იზიდავს, თუმცა ისტორიული მნიშვნელობითაც გამოირჩევა.
მთავარი
- ხიხანის ციხე ხულოს მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 2236 მეტრზე მდებარეობს
- ციხე სხვა სახელითაც არის ცნობილი — ხირხათის ციხე, ანუ აბუსერისძეთა საგვარეულო ციხე
- მეცნიერთა უმეტესობის შეფასებით, ციხე X-XIII საუკუნეებშია აშენებული
- ციხე-სიმაგრე ერთდროულად ისტორიული ძეგლიცაა და მოლაშქრეობის პოპულარული მარშრუტიც
ხიხანის ციხე: სახელი, მდებარეობა და ის, ვინც ააგო
ხიხანის ციხეს ასევე ხირხათის ციხეს უწოდებენ. ისტორიული წყაროების მიხედვით, ეს იყო აბუსერისძეთა საგვარეულოს ციხე, რაც მას არა მარტო სამხედრო, არამედ სამოგვარეულო მნიშვნელობასაც ანიჭებდა. ციხე განლაგებულია მდინარე სხალთის სათავეების მიდამოებში, ხულოს მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
ციხის კლდოვანი, ციცაბო გარემო მეტყველებს იმაზე, რომ მისი ამგები ადამიანები გათვლილი იყვნენ ბუნებრივ დაცვაზე — ასეთ ადგილას მტრის მისვლა პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო ყოველგვარი სპეციალური მომზადების გარეშე. შენი ამბების მსგავს ისტორიულ-ტურისტულ მასალებში ხშირად სწორედ ამ ტიპის, სტრატეგიულად განლაგებული სიმაგრეები გამოირჩევა.
X-XIII საუკუნეების ციხე — რას ამბობენ მეცნიერები
ხიხანის ციხის აშენების ზუსტი თარიღი დღემდე დადგენილი არ არის. თუმცა, shenidasveneba.ge-ს ინფორმაციით, მეცნიერთა უმეტესობა მიიჩნევს, რომ ციხე X-XIII საუკუნეებს შორის არის აგებული. ეს პერიოდი ქართული სახელმწიფოებრიობის ერთ-ერთი ყველაზე ინტენსიური ეპოქაა, როდესაც მთელ საქართველოში ციხე-სიმაგრეებისა და თავდაცვითი ნაგებობების მშენებლობა განსაკუთრებით ფართოდ მიმდინარეობდა.
ამ ვარაუდს, შენი დასვენების ცნობით, კიდევ სხვა ისტორიული მონაცემებიც ამყარებს, თუმცა ციხის შესახებ წერილობითი წყაროები მწირია. ეს გარემოება სამეცნიერო კვლევის პირდაპირი შეზღუდვაა — ბევრი კითხვა ჯერ კიდევ ღიად რჩება.
საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის მსგავსი ძეგლების შესახებ ზოგად ინფორმაციასა და კვლევებს ასევე GMJ News აქვეყნებს, სადაც ეროვნული მემკვიდრეობის სხვადასხვა ასპექტი განიხილება.
რატომ იზიდავს ეს ციხე მოლაშქრეებს — და მხოლოდ მათ?
ხიხანის ციხეს მისასვლელი გზა მარტივი არ არის. ციხე კლდის მწვერვალზეა განლაგებული და, შენი დასვენების ინფორმაციით, სწორედ ეს „მიუწვდომლობა” ხდის მას განსაკუთრებით მიმზიდველს — თუმცა ძირითადად გამოცდილი მოლაშქრეებისთვის. ჩვეულებრივი ტურისტისთვის ამ ციხემდე მისვლა რთულია.
ეს ერთ-ერთი მიზეზია, რის გამოც ხიხანის ციხე ნაკლებად მოხვდა მასობრივი ტურიზმის რუკაზე, მიუხედავად იმისა, რომ ის ისტორიულადაც და ვიზუალურადაც გამორჩეულია. მდინარე სხალთის სათავეების მხარე ზოგადად მდიდარია ბუნებრივი და კულტურული სეზონური ტურიზმის რესურსებით. ვინც მაღალმთიური ლაშქრობის მოყვარულია, ხულოს მუნიციპალიტეტი საინტერესო მარშრუტებს სთავაზობს — ხიხანის ციხე კი ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ და ისტორიულად მნიშვნელოვან გასაჩერებლად ითვლება.
ხიხანის ციხე ზღვის დონიდან 2236 მეტრზე მდებარეობს და აჭარაში ერთ-ერთ ყველაზე კარგად შემონახულ შუასაუკუნეების ციხე-სიმაგრედ ითვლება.
— shenidasveneba.ge
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
სად მდებარეობს ხიხანის ციხე?
ხიხანის ციხე მდებარეობს საქართველოში, აჭარის რეგიონში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, მდინარე სხალთის სათავეებთან. ციხე მაღალ ციცაბო კლდის წვერზეა განლაგებული, ზღვის დონიდან 2236 მეტრის სიმაღლეზე.
როდის აშენდა ხიხანის ციხე?
ციხის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. მეცნიერთა უმეტესობის შეფასებით, ის X-XIII საუკუნეებს შორის აუგიათ. ციხე ასევე ცნობილია, როგორც აბუსერისძეთა საგვარეულო ციხე.
შეუძლია ჩვეულებრივ ტურისტს ხიხანის ციხეში მისვლა?
ხიხანის ციხე რთულად მისასვლელია — ციხე კლდოვან, ციცაბო ადგილზეა განლაგებული. shenidasveneba.ge-ს ინფორმაციით, ის ძირითადად მოლაშქრეებისთვის არის მიმზიდველი, ვისაც გამოცდილება და შესაბამისი მომზადება აქვს.
ხიხანის ციხე კარგი მაგალითია იმისა, როგორ შეიძლება ისტორიული ძეგლი ასობით წლის შემდეგაც ფაქტობრივად ხელუხლებელი დარჩეს — არა მხოლოდ მზრუნველობის, არამედ ბუნების გამო. ამ ციხის ირგვლივ კვლავ ბევრი ისტორიული კითხვა დარჩება უპასუხოდ, სანამ სიღრმისეული არქეოლოგიური და საისტორიო კვლევა არ ჩატარდება — და სწორედ ეს ხდის მას ისტორიკოსებისთვის, მოლაშქრეებისთვის და ქართული მემკვიდრეობის მოყვარულთათვის ერთნაირად საინტერესოს.
სრულად წაიკითხეთ ორიგინალი: shenidasveneba.ge · განახლდა 31 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
იპოვე საქართველოს ბანკები სრულ კატალოგში ან ინტერაქტიულ რუკაზე — რეიტინგებით, ფასებითა და მისამართებით.
