📷 ფოტო: medscriptum.org (ორიგინალი წყარო)
ვენის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა დაადასტურეს, რომ ძაღლების ტვინს შეუძლია ადამიანის სახის ემოციების, მათ შორის შიშისა და სევდის, ერთმანეთისგან გარჩევა. კვლევა ჟურნალ iScience-ში გამოქვეყნდა.
შენი სტარტაპი ავტორი: შენი სტარტაპი — სარედაქციო ჯგუფი · 12 აგვისტო 2026
ვენის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადასტურეს, რომ ძაღლების ტვინი ადამიანის სახის ემოციებს — მათ შორის შიშსა და სევდას — ერთმანეთისგან განასხვავებს. ჟურნალ iScience-ში გამოქვეყნებული ნაშრომი პირველად ადასტურებს, რომ ეს უნარი ვრცელდება არა მხოლოდ ზოგად, დადებით-უარყოფით დაყოფაზე, არამედ კონკრეტული უარყოფითი ემოციების გარჩევაზეც. აღმოჩენა, medscriptum.org-ის ინფორმაციით, ხელახლა გვაფიქრებინებს იმაზე, თუ რამდენად ღრმაა ძაღლებისა და ადამიანების ემოციური კავშირი.
მთავარი
- ვენის უნივერსიტეტის კვლევა ჟურნალ iScience-ში გამოქვეყნდა და ძაღლების მიერ ადამიანის ემოციების აღქმას შეეხება.
- ძაღლების ტვინს შეუძლია არა მხოლოდ დადებითი და უარყოფითი ემოციების, არამედ ისეთი კონკრეტული გამომეტყველებების განსხვავებაც, როგორიცაა შიში და სევდა.
- ეს პირველი კვლევაა, რომელიც ამ დონის გარჩევის უნარს ოთხფეხა შინაური ცხოველების ტვინში ადასტურებს.
რას ადასტურებს ახალი კვლევა ძაღლების ემოციური აღქმის შესახებ
წინა სამეცნიერო ექსპერიმენტები ძაღლების მიერ ადამიანის მიმიკების აღქმას ძირითადად ზოგად დონეზე სწავლობდა — ანუ იმ კუთხით, შეუძლია თუ არა ცხოველს განარჩიოს „კარგი” გამომეტყველება „ცუდისგან”. ვენის უნივერსიტეტის ახალი ნაშრომი კი მნიშვნელოვნად ღრმავდება: მკვლევრებმა დაადასტურეს, რომ ძაღლის ტვინი ადამიანის სახის ისეთ უარყოფით ემოციებსაც არჩევს, რომლებიც ერთმანეთის ახლოსაა — კერძოდ, შიშსა და სევდას.
medscriptum.org-ის ინფორმაციით, ეს კვლევა პირველია, რომელმაც ასეთი ზუსტი განსხვავების გაკეთება ძაღლების ნეიროლოგიური პასუხების დონეზე დაადასტურა. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ცხოველი არ რეაგირებს მხოლოდ განზოგადებულ „საფრთხის სიგნალზე” — მის ტვინს შეუძლია კონკრეტული ემოციური ნიუანსების ამოცნობაც. ეს კი ცხოველის კოგნიტური შესაძლებლობების გააზრებაში სრულიად ახალ კუთხეს ხსნის.
ადამიანის ემოციური მდგომარეობის გაგება ყოველდღიური ჯანმრთელობის თვალსაზრისითაც მნიშვნელოვანია — ამ თემაზე უფრო მეტი ინფორმაცია შეგიძლიათ იხილოთ შენი ექიმი-ს გვერდზე, სადაც ფსიქიკური ჯანმრთელობისა და ქცევის მეცნიერებასთან დაკავშირებული თემებია განხილული.
ძაღლებსა და ადამიანებს შორის ემოციური კავშირის სამეცნიერო საფუძველი
ძაღლები ათასობით წელია ადამიანების გვერდით ცხოვრობენ, თუმცა მათი ეს უნარი — ემოციების „წაკითხვა” — სიღრმისეულად მხოლოდ ახლა იწყებს გამოძიებას. ვენის მკვლევრების ნაშრომი ადასტურებს, რომ ოთხფეხა თანამგზავრები ადამიანის გამომეტყველების მიმართ ბევრად უფრო მგრძნობიარენი არიან, ვიდრე ადრე ვვარაუდობდით. ეს ნეიროლოგიური სტრუქტურის სახით ვლინდება — ანუ ძაღლის ტვინი ფიზიოლოგიურ დონეზე პასუხობს სხვადასხვა ემოციურ სიგნალს განსხვავებულად.
ზოგადად, ცხოველებისა და ადამიანების ურთიერთობის კვლევა ეთოლოგიის ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი სფეროა. ამ კვლევის შედეგები შეიძლება გამოიყენებოდეს სხვადასხვა მიმართულებით — კანისთერაპიიდან დაწყებული სამაშველო ძაღლების გაწვრთნამდე. შენი ამბები-ს გვერდზე შეგიძლიათ მიჰყვეთ მეცნიერებისა და ბუნების სამყაროს სიახლეებს ქართულ ენაზე.
ცხოველთა კეთილდღეობისა და ქცევის კვლევა სულ უფრო აქტუალური ხდება მსოფლიო მასშტაბით. ცხოველებთან ადამიანური ემოციური კავშირი კი სულ უფრო სამეცნიერო საფუძველს იძენს, რაც ამ ურთიერთობის ახლებური გააზრების საშუალებას იძლევა.
რა მნიშვნელობა აქვს ამ აღმოჩენას პრაქტიკული თვალსაზრისით
კვლევის დასკვნებმა შესაძლოა რეალური გავლენა იქონიოს ისეთ სფეროებზე, როგორებიცაა ცხოველ-ასისტირებული თერაპია, სამაშველო სამსახური და შინაური ცხოველების გაწვრთნა. თუ ძაღლს შეუძლია ადამიანის შიშისა და სევდის ერთმანეთისგან გარჩევა, ეს ნიშნავს, რომ მათი ემოციური „ანტენა” ბევრად უფრო ზუსტია, ვიდრე ვფიქრობდით.
ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ადამიანების ფსიქიკური ჯანმრთელობის კუთხით. ძაღლები, რომლებიც დეპრესიის ან შფოთვის მქონე ადამიანების გვერდით მუშაობენ, შესაძლოა ბევრად მეტს „ხვდებიან”, ვიდრე ჩვენ ვვარაუდობდით. ამ მიმართულებით კვლევა კი შედეგებს ბევრად ეფექტური ინტერვენციების შემუშავებაში გამოიყენებს. ახალი გამოცდილებებისა და ბუნებრივი გარემოს ძიებაში კი შენი დასვენება-ს გვერდი გთავაზობთ იდეებს, სადაც ოთხფეხა თანამგზავრებთან ბუნებაში გასვლაც ერთ-ერთი პოპულარული თემაა.
ცხოველის ემოციური ინტელექტის სიღრმის გაგება ასევე გვეხმარება უფრო გააზრებული, პასუხისმგებლიანი დამოკიდებულების ჩამოყალიბებაში შინაური ცხოველების მიმართ — ისინი ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჩვენი ემოციური მდგომარეობის გაცილებით სენსიტიური „მომსმენელები” აღმოჩნდნენ.
ძაღლების ტვინს შეუძლია ადამიანის სახის ისეთი უარყოფითი გამომეტყველებების ერთმანეთისგან განსხვავებაც, როგორიცაა შიში და სევდა — და ეს პირველად დასტურდება ნეიროლოგიური კვლევის დონეზე.
— ვენის უნივერსიტეტის მკვლევრები, ჟურნალი iScience
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
სად გამოქვეყნდა ეს კვლევა?
კვლევა ვენის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ჩაატარეს და ჟურნალ iScience-ში გამოაქვეყნეს.
რაში განსხვავდება ეს კვლევა წინა ექსპერიმენტებისგან?
წინა კვლევები ძაღლებში ადამიანის ემოციების აღქმას მხოლოდ ზოგად დონეზე — დადებითი/უარყოფითი — სწავლობდა. ახალი ნაშრომი კი პირველად ადასტურებს, რომ ძაღლის ტვინს შეუძლია კონკრეტული უარყოფითი ემოციების, მაგალითად შიშისა და სევდის, ერთმანეთისგან განსხვავება.
რა პრაქტიკული გამოყენება შეიძლება ჰქონდეს ამ კვლევას?
აღმოჩენა შეიძლება გამოიყენებოდეს კანისთერაპიაში, სამაშველო ძაღლების გაწვრთნაში და ფსიქიკური ჯანმრთელობის მხარდამჭერ სერვისებში, სადაც ძაღლები ადამიანების ემოციური მდგომარეობის მონიტორინგში მონაწილეობენ.
ეს კვლევა კიდევ ერთხელ გვახსენებს, რომ ძაღლებისა და ადამიანების ათასწლოვანი თანაცხოვრება ბიოლოგიურ და ნეიროლოგიურ კვალს ტოვებს ორივე მხარეში. ის, რასაც ადრე „ინსტინქტს” ან „შეგრძნებას” ვუწოდებდით, სულ უფრო მეტ სამეცნიერო საფუძველს იძენს — და შესაძლოა, ოთხფეხა თანამგზავრები ჩვენი ემოციური სამყაროს ბევრად უფრო გამჭრიახი „მკითხველები” აღმოჩნდნენ, ვიდრე ოდესმე ვვარაუდობდით.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 12 აგვისტო 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · შენი სილამაზე · შენი სუფრა
