📷 ფოტო: shenidasveneba.ge (ორიგინალი წყარო)
იაპონელი და ამერიკელი მეცნიერების კვლევით, დედამიწაზე ჟანგბადის დონე მილიარდი წლის შემდეგ მკვეთრად დაიკლებს და ატმოსფერო მეთანით გაივსება. კვლევა გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალ Nature Geoscience-ში.
შენი სტარტაპი ავტორი: შენი სტარტაპი — სარედაქციო ჯგუფი · 29 ივლისი 2026
დედამიწაზე ჟანგბადის დონის მკვეთრი დაცემა მილიარდი წლის შემდეგ მოხდება — ასეთია იაპონელი მეცნიერის კაზუმი ოზაკისა და მისი ამერიკელი კოლეგის კრის რაინჰარდის პროგნოზი, რომელიც სამეცნიერო ჟურნალ Nature Geoscience-ში გამოქვეყნდა. მეცნიერების შეფასებით, ამ პროცესის შედეგად დედამიწის ატმოსფერო ისეთ მდგომარეობას დაუბრუნდება, რომელიც მილიარდობით წლის წინ არსებობდა. პლანეტა, რომელიც დღეს მილიონობით ცოცხალი ორგანიზმისთვის კომფორტულ გარემოს ქმნის, მომავალში სრულიად სხვა სახეს მიიღებს.
მთავარი
- იაპონელი და ამერიკელი მეცნიერების კვლევით, დედამიწაზე ჟანგბადის დონე მილიარდი წლის შემდეგ მკვეთრად დაიკლებს.
- ატმოსფერო მეთანით გაივსება და პირობები 2,4 მილიარდი წლის წინანდელს დაემსგავსება.
- კვლევა გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალ Nature Geoscience-ში.
რას ამბობენ მეცნიერები კვლევაში
ტოჰოს უნივერსიტეტის მეცნიერი კაზუმი ოზაკი და ჯორჯიის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის კრის რაინჰარდი ამტკიცებენ, რომ მილიარდი წლის შემდეგ დედამიწის ატმოსფეროში ჟანგბადის დონე სავალალოდ დაეცემა. შენი ამბების ცნობით, ამ ცვლილების პარალელურად ატმოსფერო მეთანით გაივსება, რაც ახლანდელი სიცოცხლის ფორმებისთვის პირობებს პრაქტიკულად გამოუსადეგარს გახდის.
shenidasveneba.ge-ს ინფორმაციით, ამგვარი ატმოსფერული შემადგენლობა დედამიწისთვის სრულიად უცხო არ არის — სწორედ ასეთი პირობები სუფევდა პლანეტაზე დაახლოებით 2,4 მილიარდი წლის წინ, პროტეროზოური ეონის დასაწყისში, ანუ მანამ, სანამ ჟანგბადიანი ფოტოსინთეზი ატმოსფეროს გარდაქმნას შეუდგებოდა.
კვლევა გამოქვეყნდა Nature Geoscience-ში — ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან სამეცნიერო გამოცემათაგან დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებებში. ნაშრომი განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებს პლანეტარულ პროცესებზე, რომლებიც გრძელვადიან პერსპექტივაში სიცოცხლის პირობებს განაპირობებს.
მეთანის ატმოსფერო — რას ნიშნავს 2,4 მილიარდი წლის წინანდელი მდგომარეობა
მეცნიერები პარალელს ავლებენ თანამედროვე დედამიწასა და პრეკამბრიულ ეპოქას შორის. 2,4 მილიარდი წლის წინ ატმოსფეროში ჟანგბადი პრაქტიკულად არ არსებობდა — მის ნაცვლად სუფევდა მეთანი, ნახშირორჟანგი და სხვა გაზები, რომლებიც ჩვენთვის ნაცნობ სიცოცხლის ფორმებს ვერ შეინარჩუნებდა. შენი ექიმის მსგავსად, სადაც ჯანმრთელობის საკითხებზე სამეცნიერო მიდგომას უფრთხილდებიან, ეს კვლევაც ეყრდნობა მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ, დათვლილ მოდელებს.
მკვლევართა განმარტებით, ეს პროცესი გარე ფაქტორების — კლიმატის ცვლილების ან ადამიანური გავლენის — შედეგი კი არ იქნება, არამედ სრულიად ბუნებრივი, გეოლოგიური მასშტაბის ევოლუციის ნაწილი. მზის გათბობა, რომელიც მილიარდები წლების განმავლობაში თანდათანობით ხდება, ფოტოსინთეზის პირობებს საბოლოოდ შეცვლის და ჟანგბადის წარმოება მკვეთრად შემცირდება.
კვლევის მნიშვნელობა — რატომ არის ეს დასკვნა მეცნიერულად მნიშვნელოვანი
ეს კვლევა მხოლოდ შორეული მომავლის პროგნოზი არ არის. მეცნიერთა თქმით, მსგავსი მეთოდოლოგია გამოსადეგია სხვა პლანეტებზე სიცოცხლის ნიშნების ძიებისასაც. თუ ჟანგბადი სიცოცხლის ერთადერთი ინდიკატორი არ არის, კოსმოსური კვლევა სხვა გაზებსაც უნდა ითვალისწინებდეს. GMJ News-ის სამეცნიერო მიმოხილვებში ხშირად ხდება სწორედ ასეთი ფართო კონტექსტის გაშუქება.
კვლევა ასევე მიუთითებს, რომ „დასახლებადი” პლანეტის ცნება დინამიური და დროში ცვალებადია. პლანეტა, რომელიც დღეს სიცოცხლისთვის ვარგისია, კოსმოლოგიური მასშტაბით შეიძლება მხოლოდ გარდამავალ ფაზაში იმყოფებოდეს. ეს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს იმ მეცნიერულ კვლევებს, რომლებიც ეგზოპლანეტებზე სიცოცხლის ნიშნებს ეძებს.
მილიარდი წლის შემდეგ დედამიწის ატმოსფეროში ჟანგბადის დონე მკვეთრად დაიკლებს და პირობები 2,4 მილიარდი წლის წინანდელს დაემსგავსება — ატმოსფერო კი მეთანით გაივსება.
— კაზუმი ოზაკი (ტოჰოს უნივერსიტეტი) და კრის რაინჰარდი (ჯორჯიის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი), Nature Geoscience
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი ხნის შემდეგ მოხდება ჟანგბადის დაცემა დედამიწაზე?
მეცნიერების — კაზუმი ოზაკისა და კრის რაინჰარდის — შეფასებით, ჟანგბადის მკვეთრი დაცემა დაახლოებით მილიარდი წლის შემდეგ მოხდება. ეს გეოლოგიური მასშტაბის ვადაა და ადამიანის სიცოცხლის ციკლს რამდენჯერმე გადააჭარბებს.
რატომ გაივსება ატმოსფერო მეთანით?
shenidasveneba.ge-ს ინფორმაციით, ჟანგბადის შემცირების პარალელურად ატმოსფეროში მეთანი დაგროვდება. ეს პროცესი 2,4 მილიარდი წლის წინანდელი მდგომარეობის ანალოგიური იქნება, როდესაც ჟანგბადიანი ფოტოსინთეზი ჯერ კიდევ განვითარებული არ იყო.
სად გამოქვეყნდა ეს კვლევა?
კვლევა გამოქვეყნდა სამეცნიერო ჟურნალ Nature Geoscience-ში. ნაშრომის ავტორები არიან კაზუმი ოზაკი ტოჰოს უნივერსიტეტიდან (იაპონია) და კრის რაინჰარდი ჯორჯიის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტიდან (აშშ).
კოსმოსური მასშტაბით მილიარდი წელი შეიძლება მოკლე ვადად მოგვეჩვენოს, თუმცა ეს კვლევა გვახსენებს, რომ დედამიწა — ისევე, როგორც ნებისმიერი სხვა პლანეტა — მუდმივ გარდაქმნაში იმყოფება. შენი დასვენების გვერდებზეც კი, სადაც ბუნებისა და გარემოს შესახებ მასალები გვხვდება, ეს პერსპექტივა საფიქრალს იძლევა: ჩვენ ვართ ერთ-ერთი ეტაპი მილიარდწლიანი ატმოსფერული ევოლუციის გრძელ ჯაჭვში, და ამ ჯაჭვის გაგება კაცობრიობის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სამეცნიერო გამოწვევა რჩება.
სრულად წაიკითხეთ ორიგინალი: shenidasveneba.ge · განახლდა 29 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
იპოვე საქართველოს ბანკები სრულ კატალოგში ან ინტერაქტიულ რუკაზე — რეიტინგებით, ფასებითა და მისამართებით.
