📷 ფოტო: bbc.co.uk (ორიგინალი წყარო)
ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ Z თაობის ახალგაზრდები სულ უფრო ხშირად მიმართავენ შფოთვის საწინააღმდეგო მედიკამენტებს, როგორიცაა პროპრანოლოლი და პრეგაბალინი, მათ გამოყენებას კი ყიდულობენ რეცეპტის გარეშე. BBC-ის გლობალური ჯანდაცვის კორესპონდენტი განმარტავს ამ ტენდენციის მიზეზებს.
ოქტომბერი 2026
ახალი კვლევების სერია მიუთითებს, რომ Z თაობის წარმომადგენლები სულ უფრო ხშირად მიმართავენ შფოთვის საწინააღმდეგო მედიკამენტებს წვეულებაზე — მათ შორის პროპრანოლოლს და პრეგაბალინს — ექიმის დანიშნულების გარეშე. BBC-ის პოდკასტ „What in the World”-ის ცნობით, ახალგაზრდები ამ პრეპარატებს ყიდულობენ ინტერნეტის საშუალებით ან შავ ბაზარზე, რაც სერიოზულ ჯანმრთელობის რისკებს ქმნის. ტენდენცია, სპეციალისტების შეფასებით, პირდაპირ კავშირშია სოციალური შფოთვის პრობლემასთან.
მთავარი
- Z თაობაში წამლების გამოყენება იზრდება — ეს რამდენიმე ბოლო კვლევამ დაადასტურა.
- ახალგაზრდები პროპრანოლოლს და პრეგაბალინს ყიდულობენ რეცეპტის გარეშე — ინტერნეტით ან შავ ბაზარზე.
- მიზანია სოციალური შფოთვის დაძლევა წვეულებებზე, ალკოჰოლის კალორიებისა და „ხუმარის” გარეშე.
- სამედიცინო ზედამხედველობის გარეშე გამოყენება დამატებით, სერიოზულ ჯანმრთელობის საფრთხეებს ქმნის.
რატომ ირჩევს Z თაობა მედიკამენტებს ალკოჰოლის ნაცვლად
BBC-ის გლობალური ჯანდაცვის კორესპონდენტი ჟაკი უეიკფილდი განმარტავს, რომ ახალგაზრდები ამ პრეპარატებს ხედავენ, როგორც ალკოჰოლის ალტერნატივას. მათი მოტივაცია მარტივია: სოციალური შფოთვის შემცირება, კომუნიკაციაში თავდაჯერებულობის მოპოვება და ეიფორიის განცდა — ყველა ეს ეფექტი, ალკოჰოლის კალორიებისა და მეორე დღის „ხუმარის” გარეშე.
ეს ახალი ტენდენცია არ შემოიფარგლება ერთი ქვეყნით. BBC-ის ინფორმაციით, ბოლო კვლევების სერია ადასტურებს, რომ ნარკოტიკებისა და საეჭვო წამლების გამოყენება Z თაობაში ფართო მასშტაბით იზრდება. ჯანმრთელობის საკითხებზე მეტი ინფორმაციისთვის მნიშვნელოვანია სანდო სამედიცინო წყაროებს მიმართოთ.
სოციალური შფოთვა — ადამიანებთან ურთიერთობის, ახალი გარემოს ან ყურადღების ცენტრში ყოფნის შიში — ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემაა ახალგაზრდებში. სწორედ ამ ფონზე ვითარდება ის მოთხოვნა, რომელსაც ბაზარი სულ უფრო ხშირად დაუნიშნულებელი პრეპარატებით პასუხობს.
რა რისკებს მალავს ეს ჩვეულება
BBC-ის მასალის მიხედვით, სამედიცინო ზედამხედველობის გარეშე ამ მედიკამენტების გამოყენება სერიოზულ დამატებით საფრთხეებს შეიცავს. პროპრანოლოლი, რომელიც ჩვეულებრივ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისა და კლინიკური შფოთვის სამკურნალოდ ინიშნება, და პრეგაბალინი, ეპილეფსიისა და ნეიროპათიური ტკივილის სამკურნალო პრეპარატი, სხვადასხვა გვერდით ეფექტს იძლევა.
განსაკუთრებული პრობლემაა ის, რომ შავ ბაზარზე შეძენილი წამლების ხარისხი და დოზირება არავის კონტროლდება. ჯანდაცვის სფეროს ახალი ამბების გაშუქების კონტექსტში ეს საკითხი სულ უფრო მეტ ყურადღებას იმსახურებს, ვინაიდან ინფორმაციის ნაკლებობა პირდაპირ ზიანს აყენებს ახალგაზრდებს.
BBC-ის გადაცემა სპეციალურად აღნიშნავს, რომ ეპიზოდი მოიცავს სუიციდური აზრების ხსენებას — ეს გარემოება ამ მედიკამენტების გაუკონტროლებელ მოხმარებასთან დაკავშირებული ყველაზე სერიოზული ჯანმრთელობის შედეგების ინდიკატორია. ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფეროს სიახლეები ადასტურებს, რომ ეს პრობლემა გლობალური ტენდენციის ნაწილია.
ინტერნეტი და შავი ბაზარი — ხელმისაწვდომობა ამძაფრებს პრობლემას
BBC-ის ცნობით, ახალგაზრდები ამ პრეპარატებს ძირითადად ინტერნეტით ან შავ ბაზარზე იძენენ. ეს ნიშნავს, რომ ტრადიციული ჯანდაცვის სისტემა — სადაც ექიმი აფასებს პაციენტს, განსაზღვრავს სწორ დოზას და გეგმავს მკურნალობას — ამ სქემიდან სრულად გამოდის. ჯანსაღი ცხოვრების წესთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებებში სამედიცინო ექსპერტის ჩართულობა კრიტიკულია.
ამ ტიპის ხელმისაწვდომობა ქმნის ერთგვარ „ნაცრისფერ ზონას” — ახალგაზრდებს ეს პრეპარატები „ჩვეულებრივ” პროდუქტებად ეჩვენებათ, ვინაიდან ისინი ლეგიტიმური ფარმაცევტული ბაზრიდან მოდის, თუმცა მათი გამოყენება სრულიად სხვა კონტექსტში, სხვა დოზებით და ექიმის გარეშე ხდება. ამ განსხვავებას კი გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს.
ბოლო კვლევების სერიამ დაადასტურა, რომ ნარკოტიკებისა და საეჭვო პრეპარატების გამოყენება Z თაობაში იზრდება — ახალგაზრდები ყიდულობენ რეცეპტდამოკიდებულ მედიკამენტებს ინტერნეტით ან შავ ბაზარზე, ექიმის დანიშნულების გარეშე.
— BBC „What in the World”, ჟაკი უეიკფილდი, გლობალური ჯანდაცვის კორესპონდენტი
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის პროპრანოლოლი და პრეგაბალინი?
პროპრანოლოლი ბეტა-ბლოკერია, რომელსაც ჩვეულებრივ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისა და კლინიკური შფოთვის სამკურნალოდ ინიშნავენ ექიმები. პრეგაბალინი კი გამოიყენება ეპილეფსიისა და ნეიროპათიური ტკივილის სამკურნალოდ. ორივე პრეპარატი რეცეპტდამოკიდებულია და სამედიცინო ზედამხედველობას საჭიროებს.
რატომ ირჩევს Z თაობა ამ წამლებს ალკოჰოლის ნაცვლად?
BBC-ის ინფორმაციით, მათი მიზანია სოციალური შფოთვის შემცირება და ეიფორიის განცდა — ისე, რომ არ მიიღონ ალკოჰოლთან დაკავშირებული კალორიები ან მეორე დღის „ხუმარი”. ამ ახალ ტენდენციას ეს ორი ფაქტორი განაპირობებს.
სად შეიძლება დახმარების ძიება ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების დროს?
BBC-ის გადაცემაში მითითებულია, რომ დახმარება შეიძლება ეძებოთ ჯანდაცვის სპეციალისტთან ან საერთაშორისო ორგანიზაცია Befrienders Worldwide-თან: www.befrienders.org. ოჯახის ექიმთან ან ფსიქიატრთან მიმართვა ყოველთვის სასურველი პირველი ნაბიჯია.
ეს ტენდენცია კარგად ასახავს უფრო ღრმა, სტრუქტურულ პრობლემას: Z თაობაში სოციალური შფოთვა იმდენად გავრცელებულია, რომ ახალგაზრდები მზად არიან სერიოზული ჯანმრთელობის რისკი დაუპირისპირონ ყოველდღიურ სოციალურ სიტუაციებს, სადაც კომფორტულად ყოფნა შეუძლებლად ეჩვენებათ. სამედიცინო სისტემა, საგანმანათლებლო გარემო და ზოგადად საზოგადოება ჯერ კიდევ ეძებენ ამ მოთხოვნაზე ადეკვატურ, გრძელვადიან პასუხს.
წყარო: ორიგინალი პუბლიკაცია · განახლდა 11 სექტემბერი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი სტარტაპი. (2026). შფოთვის საწინააღმდეგო მედიკამენტები წვეულებაზე — რატომ იღებს Z თაობა რეცეპტის გარეშე. 1 ოქტომბერი, 2026. https://shenistartup.ge/shfotvis-sawinaraagmdego-medikamentebi-z-taoba/
