გუდიაშვილის მოედანზე მდგარი მაქმანებიანი სახლი თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი საერო ნაგებობაა, რომელიც აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის შემდეგ აღდგა. 1838 წელს მასთან მიხეილ ლერმონტოვის სახელია დაკავშირებული.
შენი სტარტაპი ავტორი: შენი სტარტაპი — სარედაქციო ჯგუფი · 27 ივლისი 2026
მაქმანებიანი სახლი გუდიაშვილის მოედანზე თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი საერო ნაგებობაა — შენობა, რომელიც აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის დროს მიწასთან გასწორდა და შემდგომ ხელახლა აიგო. შენი დასვენების ინფორმაციით, ამ სახლს კამაროვანი სარდაფი აქვს, რომელიც თავად შენობაზე ბევრად უფრო ძველია. 1838 წელს კი ამ ადგილს მიხეილ ლერმონტოვის სახელი მიეჯაჭვა.
მთავარი
- სახლი თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი საერო ნაგებობაა, აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის შემდეგ აღდგენილი.
- კამაროვანი სარდაფი სახლზე ბევრად ძველია და ისტორიული ღირებულებით გამოირჩევა.
- მე-19 საუკუნეში შენობა რუსეთის იმპერიის სამხედრო მოსამსახურეების შტაბად გამოიყენებოდა, სარდაფში კი ჰაუპტვახტი იყო.
- 1838 წელს ამ შენობასთან მიხეილ ლერმონტოვი ცხოვრობდა ან, ერთ-ერთი ვერსიით, ჰაუპტვახტში იჯდა.
სახლი, რომელიც დანგრევას გადაურჩა
გუდიაშვილის მოედანზე მდგარი მაქმანებიანი სახლი ძველი თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე ამოსაცნობი ნაგებობაა. მისი დახვეწილი, მაქმანისებური ხის მოჩუქურთმება ყოველ გამვლელის მზერას იქცევს. შენობის ისტორია კი გარეგნობაზე ნაკლებ სახალისო არ არის.
წყაროს ინფორმაციით, ეს სახლი აღა-მაჰმად-ხანმა 1795 წელს განხორციელებული შემოსევის დროს დაანგრია — ისევე, როგორც თბილისის დიდი ნაწილი. ქალაქის აღდგენის პარალელურად სახლიც ხელახლა ააგეს, თუმცა ქვედა კამაროვანი სარდაფი თავდაპირველ სტრუქტურას ინარჩუნებს და შენობის ამჟამინდელ ნაწილზე გაცილებით უფრო ძველია.
სწორედ ეს ისტორიული ფენობრიობა ანიჭებს ნაგებობას განსაკუთრებულ მნიშვნელობას — ერთ შენობაში თბილისის რამდენიმე საუკუნე თავმოყრილია. შენი ამბების საკითხავ მასალებს შორის ძველი თბილისის ამგვარი „ფარული” ნაგებობების ამბები ხშირად სიახლეებს შორის მოხვდება.
სამხედრო შტაბი და ჰაუპტვახტი — რუსული პერიოდის კვალი
მე-19 საუკუნეში, როდესაც საქართველო რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში შევიდა, ეს სახლი სამხედრო დანიშნულებას შეეგუა. შენობა რუსეთის იმპერიის სამხედრო მოსამსახურეების შტაბად იქცა, ხოლო სარდაფში ჰაუპტვახტი — სამხედრო საპყრობილის ფუნქციის მქონე გუშაგის პოსტი — განთავსდა.
ასეთი გამოყენება იმდროინდელი თბილისისთვის უჩვეულო არ ყოფილა: ქალაქის ცენტრალური შენობები ხშირად ადმინისტრაციულ თუ სამხედრო საჭიროებებს ემსახურებოდა. გუდიაშვილის მოედანი კი, თავისი მდებარეობით, ლოგიკური ეპიცენტრი იყო.
ლერმონტოვი გუდიაშვილის მოედანზე — ორი ვერსია
1838 წელი ამ შენობის ისტორიაში განსაკუთრებული თარიღია. სწორედ ამ პერიოდში ეს ადგილი დიდ რუს პოეტს, მიხეილ ლერმონტოვს, უკავშირდება. წყაროს ინფორმაციით, ერთი ვერსიით, ლერმონტოვი ამ შენობაში ცხოვრობდა; სხვა ვერსია კი ვარაუდობს, რომ იგი სარდაფის ჰაუპტვახტში ჯდა — სამხედრო სასჯელის სახით.
რომელი ვერსია უფრო ზუსტია, ისტორიკოსთა შორის დღემდე სრული კონსენსუსი არ არსებობს. ორივე შემთხვევაში, ლერმონტოვის კავკასიური პერიოდი და მისი თბილისური ვიზიტები კარგად დასტურდება — პოეტი კავკასიაში სამხედრო სამსახურის გამო იმყოფებოდა და ქალაქი მასზე ძლიერ შთაბეჭდილებას ახდენდა. შენი დასვენება ძველი თბილისის ამგვარ ლიტერატურულ-ისტორიულ კვალს სხვა სტატიებშიც ეხება.
ლერმონტოვის სახელი ძველ თბილისში მრავალ ადგილს უკავშირდება — ეს ფაქტი კი კიდევ ერთხელ მიანიშნებს, თუ რა მნიშვნელობა ჰქონდა ქალაქს რუსი ინტელიგენციისა და სამხედრო ოფიცრებისთვის XIX საუკუნეში. ვინც ძველი თბილისის ისტორიულ ფენებს უფრო ღრმად სწვდება, შენი სუფრის კულტურულ-კულინარიულ სტატიებთან ერთად ამ კუთხის მდიდარ კონტექსტსაც აღმოაჩენს.
1838 წელს ამ შენობაში ან ცხოვრობდა, ან — ზოგი ვერსიით — ჰაუპტვახტში იჯდა მიხეილ ლერმონტოვი.
— shenidasveneba.ge
რას ნიშნავს ეს
ხშირად დასმული კითხვები
სად მდებარეობს მაქმანებიანი სახლი?
სახლი გუდიაშვილის მოედანზეა, ძველი თბილისის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ქუჩაზე.
რატომ ეწოდება მას „მაქმანებიანი სახლი”?
სახელი შენობის დახვეწილ ხის მოჩუქურთმებას უკავშირდება, რომელიც მაქმანს — ნახვრეტიან ქსოვილს — მოგაგონებს.
კამაროვანი სარდაფი და შენობა ერთი პერიოდისაა?
არა. წყაროს ინფორმაციით, კამაროვანი სარდაფი სახლზე ბევრად ძველია — ეს ნაგებობის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ისტორიული თავისებურებაა.
გუდიაშვილის მოედნის მაქმანებიანი სახლი იმ ნაგებობათა რიცხვს განეკუთვნება, რომლებიც ქალაქის ხილულ ფასადს მიღმა ისტორიის მრავალ ფენას მალავს — ხანძრები, შემოსევები, იმპერიული ადმინისტრაცია და პოეტის შემთხვევითი ან იძულებითი ვიზიტი. ასეთი ადგილები გვახსენებს, რომ ძველი თბილისი ქვაზე ამოტვიფრული ქრონიკაა, რომელსაც ყოველი კედელი თავის ამბავს ჰყვება.
სრულად წაიკითხეთ ორიგინალი: shenidasveneba.ge · განახლდა 27 ივლისი 2026
დაკავშირებული: შენი ამბები · შენი ექიმი · GMJ News · შენი სილამაზე
იპოვე საქართველოს ბანკები სრულ კატალოგში ან ინტერაქტიულ რუკაზე — რეიტინგებით, ფასებითა და მისამართებით.
